خانه / روانشناسی اجتماعی / عشق، هنر دلبری یا دلداری؟
عشق انسانی بیش از آن‌که هنر دلبری باشد، هنر دل‌داری است.

عشق، هنر دلبری یا دلداری؟

داکتر آرش نراقی

تنظیم: اسماعیل درمان 

عشق انسانی بیش از آن‌که هنر دلبری باشد، هنر دلداری است.
عشق انسانی بیش از آن‌که هنر دلبری باشد، هنر دلداری است. آرش نراقی

انگار هنر عاشقی بیش‌تر آداب‌دانی و نکته‌سنجی در مقام پیوستن است، که باید دل محبوب را به دست آورد. هنر عاشقی شکل تعالی‌یافته‌ی هنر شکار است، اما شکارِ دل. عاشق بر گِرد محبوبش می‌چرخد، می‌رقصد، پر می‌گشاید، نغمه سر می‌دهد تا جلوه‌ی زیبایی‌هایش نظر محبوب را جلب کند، و او را به پاسخ متقابل و متقارن برانگیزد. ظاهراً شیوه‌ی دل‌ربایی انسان‌ها و سایر حیوانات تفاوت ساختاری بنیادینی ندارد. تفاوت اما در اخلاق عاشقی است. در قلمرو ما انسان‌ها شکار دل محبوب به هر شیوه‌ای روا نیست، شیوه‌ای انسانی، عشق‌ورزی در قلمرو اخلاق است- یا باید باشد. اما به نظرم مهم‌ترین ویژگی عشق‌ورزی انسانی، یعنی عشق‌ورزی در قلمرو اخلاق، رعایت آداب پیوستن نیست، (بلکه) آداب‌دانی در مقام گسستن است.

ما در مقام شکار دل محبوب سراپا هوشیار و مراقب‌ایم و هزار و یک دقیقه‌ی ظریف را رعایت می‌کنیم، اما در مقام گسستن غالباً زمخت، بی‌ملاحظه و بی‌ادب می‌شویم – انگار نه انگار که مسؤولیت عاشقی به مقام وصل منحصر نیست، در هنگام فصل هم هست. همه‌ی ما کمابیش می‌دانیم که تجربه‌ی عاشقی در غالب موارد باران بهاری است- تند می‌بارد و زود سر می‌آید. اما زخم‌های عشق همیشه با ما می‌مانَد. غالب زخم‌هایی که عشق بر روح ما حکّ می‌کند نه از اصل جدایی که از نحوه‌ی جدایی است. در رابطه‌ی عاشقانه افراد باروهای قلعه‌ی وجودشان را به روی هم می‌گشایند تا به عمق وجود هم درآیند. اما این گشودگی دل‌انگیز عمیقاً آسیب‌پذیرشان هم می‌کند- قلعه‌ای که باروهایش گشوده است در برابر تیرهای آتشین حریف بی‌دفاع‌تر هم می‌ماند. این آسیب‌پذیری مفرط عشق را خطرخیز می‌کند، و در لحظه‌ی جدایی زخم‌های عمیق‌تری بر عمق جان فرد برجا می‌گذارد. به نظرم مهم‌ترین ادب جدایی در رابطه‌ی عاشقانه این است که هیچ‌یک از طرفین، رابطه را بی‌خبر و یک‌سویه قطع نکند. جدایی باید گام به گام و با آگاهی و توافق طرفین رخ دهد. طرفین باید به هم فرصت و امکان تحلیل، ارزیابی، و تلاش برای ترمیم رابطه را بدهند، و اگر این همه به جایی نرسید، بکوشند رفته رفته آمادگی‌های روانی لازم را برای جدایی در طرف مقابل فراهم آورند. و از آن‌جا که عاشقی نوعی اعتیاد است، در پاره‌ای موارد آن کس که در رابطه “ترک می‌شود” باید به کمک روانشناس و حلقه‌ی دوستان مراحل ترک اعتیاد از محبوبش را از سر بگذراند تا زخم جدایی به شریان‌های حیاتی روح‌اش نرسد. عاشق خوب آن نیست که می‌داند چطور دل محبوبش را شکار کند، عاشق خوب آن است که بداند چطور دل محبوبش را نشکند- حتّی در وقت جدایی. عشق انسانی بیش از آن‌که هنر دلبری باشد، هنر دلداری است.

 یادداشت: این نوشته از صفحه‌ی فسبوک داکتر آرش نراقی برداشته شده است.
عکس برگرفته از سایت http://phandroid.s3.amazonaws.com

درباره‌ی اسماعیل درمان

اسماعیل درمان، ماستر روانشناسی بالینی و مدیر وبسایت روان آنلاین است. شما می‌توانید از طریق صفحۀ «تماس با ما» یا صفحۀ فسبوک روان آنلاین به او و گروه کاری روان آنلاین پیام بفرستید. خوانندگانی که نمی‌خواهند نام شان ذکر شود این را در پیام خود مشخص کنند. گروه روان آنلاین به حفظ هویت خوانندگان احترام می‌گذارد.

این نیز جالب است

کشمکش‌های نهان پشت نام‌ها

نگاهی دیگر به کمپین اخیر برخی از زنان کشور

۵ نظر

  1. salam mamnoon az saite kheily khoobetoon. man ye moshkele kheily asasy daram.miishe komakam konid?

  2. سلام جناب آقای دکتر درمان .. ببخشید ممکنه ایمیل خصوصی تان رو بذارید من یک مشکل خصوصی دارم . متشکرم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *